Julian+Tuwim

Zośka Wariatka
//Po przedmieściach Warszawy chodzi wynędzniała, w strzępach i łachmanach, żebraczka, wyśpiewując obłąkaną piosenkę o jakimś Felku. Tańczy przy tym - i tańcząc płacze. Oto jej historia:// W domu pranie. Białe kłęby pary, zaduch, plusk Od ciemnej, siódmej, zimowej godziny. Z trudem roztapia w sobie zamroczony mózg Guz twardy snu. Zośka słyszy, jak syczą i człapią mydliny, I sen od farbki staje się siny, I pęka jak bańka mydlana... Zośka, od zmęczenia pijana, Podnosi z tapczanu głowę: W domu pranie... Mętne światło naftowe...  Ojciec je śniadanie...  - Gdzieś się, ścierwo, włóczyła? Wstała, kieckę włożyła, Pod kranem się umyła I do miski, do łyżki. - Żreć to umiesz! Gdzieś się włóczyła, ścierwo?! ...Jeszcze dzwonią jej w uszach kieliszki, Pachną owoce w winie... - Ja bym ta z nią gadała! W pysk łupnij! ...Paprze się matka w mydlinie. Ciepło i parno w kuchni... A na Zośce piersi jak brzoskwinie, A pod piersią stuka i łomoce Rozigranej gorącości chlust! Łajdaczyła się dwa dni i dwie noce, Wino pachnie z rozgryzionych ust. Trochę łokieć jeszcze Zośkę boli, Bo się hukła o komody kant, Gdy ją rzucił na kanapę pluszową Ta cholera, ten spocony frant! Dymi kwasem kapusta, A ją mierzi już, nie może znieść, Że tak ojcu żarcie człapie w ustach, Że tak matka brudną wodę chlusta, Że tu z nimi spać musi i jeść. - Mów, psia twoja!! nad uchem jej wrzasnął, Wstał i porwał się, i prask ją w pysk, Paska chwycił, paskiem jeszcze chlasnął, Krzesło złapał, krzesłem Zośkę trzasnął, Jak szpon utkwił w córce oczu błysk: - Ja ci tu popiszczę i popłaczę, Będziesz wiedzieć, jak po nocach pić! Ja haruję, ty ścierwo sobacze, A ty będziesz z chłopami się gzić?! Matka będzie cudze brudy prała, Będą jej paluchy puchnąć, tak? Żeby córka z facetami latała I foxtroty tańczyła na wznak?! Kopnął krzesło i do miski wrócił. A dziewczynę jakiś wstrząs podrzucił, A dziewczynę coś za gardło ścisło, Błyskawicą w ciemnych oczach błysło, Coś zaczęło się we krwi rozgrzewać I bulgotać, i kipieć jak war, I rzuciło w gorączkę i żar, I zaczęła ni to mówić, ni śpiewać: - "A co? a co? możem miała z wami Suche kluchy i czarny chleb gryźć?  Jak mnie inni karmią tłustościami,  To wolałam na zabawę iść,  Na zabawie tańczyć z fryzjerami!  Tam są wszystkie kawalery szyk,  W kolorowych kraciastych koszulach,  Każdy na mnie okiem tylko mig,  A król jeich Felek ze mną hulał!  Tłusty, pulchny, a pachnie jak róża,  A jak mówi - to oczy przymróża,  A jak tańczy - to słodko przytula  I ma wargi czerwone, ogniste,  A u niego forsy - Jezu Chryste!  Jak nie kochać fryzjerskiego króla?  A na czole ma zagięty lok,  A krawacik ma w groszki liliowe,  Komplimenty mi prawił co krok,  Niby jakiejś babilońskiej królowej.  Tańczył ze mną - o tak, o tak -  Patrzcie, starzy, jak mnie w siebie wgarniał!  Zaśpiewało mi serce jak ptak,  Zamroczyła mnie ta słodka męczarnia!  I już teraz będzie tylko śpiew,  Śpiew błagalny wszechmocnemu Bogu,  By dzieciątko wydał z moich trzew!  Córka wam się puściła, psiakrew, Ale dziwką nie będzie na rogu! I już teraz będzie tylko tan, Straszny taniec Zośki obłąkanej O tym, jak mnie po nocy pijanej Huknął w pysk oblubieniec mój, pan, Król fryzjerski, Felek ukochany!!"... I zakrążył w parnej izbie strach,  I w wir porwał Zośkę-królową,  I tańczyła w śmiechu i we łzach  Z opętaną, rozwichrzoną głową.  I już stali sąsiedzi w drzwiach,  Z tchem zapartym, z odjętą mową,  A królowa-fryzjerowa szła,  Szła w zawrotnym tańcu dookoła,  Zachwycona śmieje się i łka,  Pachnącego swego gacha woła.  Z izby w sień, na podwórze i - w świat!  Już na zawsze, na wariackie tańce!...  - "Miłosierni państwo, dajcie grosz Biednej Zośce, fryzjerskiej kochance..."

Chrystus miasta
Tańczyli na moście Tańczyli noc całą

Zbiry, katy, wyrzutki, Wisielce, prostytutki, Syfilitycy, nożownicy, Łotry, złodzieje, chlacze wódki.

Tańczyli na moście Tańczyli do rana.

Żebracy, ladacznice, Wariaci, chytre szpicle, Tańczyły tan ulice, Latarnie, szubienice, hycle.

Tańczyli na moście Dostojni goście: Psubraty!

Starcy rozpustni, stręczyciele, Wstydliwi samogwałciciele, Wzięli się za rece, Przytupywali, Grały harmonie, harmoniki, Do świtu grali, Tańczyli tan swój dziki: Dalej! Dalej! Żarli. Pili. Tańczyli.

A był jeden obcy, Był jeden nieznany, Patrzyli nań spode łba, Ramionami wzruszali, Spluwali.

Wzięli go na stronę: Mówili, mówili, pytali, Milczał.

Podszedł Rudy, czerwony: - Coś za jeden? Milczał.

Podszedł drugi, bez nosa, Krościasty: - Coś za jeden? Milczał.

Podszedł pijus, wycedził - Coś za jeden? Milczał.

Podeszła Magdalena: Poznała, powiedziała... Płakał...

Ucichło. Coś szeptali. Na ziemię padli. Płakali.

Do prostego człowieka
Gdy znów do murów klajstrem świeżym Przylepiać zaczną obwieszczenia, Gdy "do ludności", "do żołnierzy" Na alarm czarny druk uderzy I byle drab, i byle szczeniak W odwieczne kłamstwo ich uwierzy, Że trzeba iść i z armat walić, Mordować, grabić, truć i palić; Gdy zaczną na tysięczną modłę Ojczyznę szarpać deklinacją I łudzić kolorowym godłem, I judzić "historyczną racją", O piędzi, chwale i rubieży, O ojcach, dziadach i sztandarach, O bohaterach i ofiarach; Gdy wyjdzie biskup, pastor, rabin Pobłogosławić twój karabin, Bo mu sam Pan Bóg szepnął z nieba, Że za ojczyznę - bić się trzeba; Kiedy rozścierwi się, rozchami Wrzask liter pierwszych stron dzienników, A stado dzikich bab - kwiatami Obrzucać zacznie "żołnierzyków". - - O, przyjacielu nieuczony, Mój bliźni z tej czy innej ziemi! Wiedz, że na trwogę biją w dzwony Króle z pannami brzuchatemi; Wiedz, że to bujda, granda zwykła, Gdy ci wołają: "Broń na ramię!", Że im gdzieś nafta z ziemi sikła I obrodziła dolarami; Że coś im w bankach nie sztymuje, Że gdzieś zwęszyli kasy pełne Lub upatrzyły tłuste szuje Cło jakieś grubsze na bawełnę. Rżnij karabinem w bruk ulicy! Twoja jest krew, a ich jest nafta! I od stolicy do stolicy Zawołaj broniąc swej krwawicy: "Bujać - to my, panowie szlachta!"

Wiosna - dytyramb
Gromadę dziś się pochwali, Pochwali się zbiegowisko I miasto. Na rynkach się stosy zapali I buchnie wielkie ognisko, I tłum na ulice wylegnie, Z kątów wypełznie, z nor wybiegnie Świetować wiosną w mieście, Świętować jurne święto. I Ciebie się pochwali, Brzuchu na biodrach szerokich Niewiasto!

Zachybotało! - - Buchnęło - - i płynie - - Szurgają nóżki, kołyszą się biodra, Gwar, gwar, gwar, chichoty Gwar, gwar, gwar, piski, Wyglancowane dowcipkują pyski, Wyległo miliard pstrokatej hołoty, Szurgają nóżki, kołyszą się biodra, Szur, szur, szur, gwar, gwar, gwar, Suną tysiące rozwydrzonych par, - A dalej! A dalej! A dalej! W ciemne zieleńce, do alej, Na ławce, psiekrwie, na trawce, Naróbcie Polsce bachorów, Wijcie się, psiekrwie, wijcie, W szynkach narożnych pijcie, Rozrzućcie więcej "kawaleryjskich chorób"!

A!! będą później ze wstydu się wiły Dziewki fabryczne, brzuchate kobyły, Krzywych pędraków sromotne nosicielki! Gwałćcie! Poleci każda na kolację! Na kolorowe wasze kamizelki, Na papierowe wasze kołnierzyki! Tłumie, bądź dziki! Tłumie! Ty masz RACJĘ!!!

O, zbrodniarzu cudowny i prosty, Elementarne, pierwotnie wspaniały! Ty gnoju miasta, tytanicznej krosty, Tłumie, o Tłumie, Tłumie rozszalały! Faluj straszliwa maso, po ulicach, Wracaj do rogu, śmiej się, wiruj, szalej! Ciasno ci w zwartych, twardych kamienicach, Przyj! Może pękną - i pójdziecie dalej!

Powietrza! Z tych zatęchłych i nudnych facjatek Wyległ potwór poróbczy! Hej czternastolatki, Będzie z was dziś korowód zasromanych matek, Kwiatki moje niewinne! Jasne moje dziatki!

Będzie dziś święto wasze i zabrzęczą szklanki, ze wstydem powrócicie, rodzice was skarcą! Wyjdziecie dziś na rogi ulic, o kochanki, Sprzedawać się obleśnym, trzęsącym się starcom!

Hej w dryndy! do hotelów! na wiedeński sznycel! Na piwko, na koniaczek, na kanapkę miękką! Uśmiechnie się, dziewczątka, kelner wasz, jak szpicel, Niejedną taką widział, niejedną, serdeńko... A kiedy cią obejmą śliskie, drżące łapy I młodej piersi chciwe, szybko szukać zaczną, Gdy rozedmą się w żądzy nozdzra, tłuste chrapy, Gdy ci kto pocznie szeptać pokusę łajdaczną -

- Pozwól!!! Przeraź go sobą, ty grzechu, kobieto! Rozdzicielko wspaniała! Samico nabrzękła! Olśnij go wyuzdaniem jak złotą rakietą! "Nie w stylu" będziesz - trwożna, wstydliwa, wylękła...

Wiosna!!! Patrz, co się dzieje! Toć jeszcze za chwilę I rzuci się tłum cały w rui na ulicę! Zośki z szwalni i pralni, "Ignacze", Kamile! I poczną sobą samców częstować samice!

Wiosna!!! Hajda! - pęczniejcie! Trujcie się ze sromu! Do szpiatalów gromadnie, tłuszczo rozwydrzona! Do kloak swoje bastarzęta ciskaj po kryjomu, I znowu na ulicę, w jej chwytne ramiona!!!

Jeszcze! Jeszcze! I jeszcze! Zachłannie, bezkreśnie! Rodźcie, a jak najwięcej! Trzeba miasto silić! Wyrywajcie bachorom języki boleśnie, By gdy w dół je życicie nie mogły już kwilić!

Wszystko - wasze! Biodrami śmigajcie, udami! Niech idzie tan lubieżnych podnieceń! Nie szkodzi! Och, sławię ja cię, tłumie, wznisłymi słowami I ciebie, Wiosno, za to, że się zbrodniarz płodzi! "Pro arte et studio" 1918