Kodeks+retora


 * Elżbieta Łojszczyk **

Utrzymaj kontakt wzrokowy ze słuchaczami - wypowiadając się, patrz w oczy rozmówcy.

Zachowaj poprawną fleksję, składnię, leksykę i frazeologię - nie pozwól, by błędy językowe przyćmiły treść twojego wystąpienia.

Mów spokojnie, głośno, wyraźnie i płynnie - unikaj tzw. przerw samogłoskowych (np. yyy, eee ), w razie potrzeby zastąp je kilkusekundowym milczeniem, pauzą podczas której uporządkujesz myśli.

Podkreślaj intonacją tryb oznajmujący lub pytający oraz znaki przestankowe, moduluj głos stosownie do wagi wypowiadanej treści (głośniej akcentuj tezy i wnioski, ciszej dygresje), unikaj tonu przesadnej emfazy.

Formułuj wypowiedź według zaplanowanej kompozycji, unikaj nieprzewidzianych dygresji i nadmiaru szczegółów, powtarzaj za to kluczowe kwestie.

Pozwól sobie na wtrącenie zabawnej anegdoty, ale tylko w związku z przewodnim tematem.

Zachowaj pewność siebie i entuzjazm - pokaż, że jesteś szczerze zainteresowany omawianym zagadnieniem i uważasz je za warte przedstawienia lub poddania do dyskusji.

Unikaj zbitek powtarzających się wyrazów, zabłyśnij urozmaiconym słownictwem.

Personalizuj swoją wypowiedź, audytorium nie jest bezosobowe: Szanowni Państwo pozwolą, że itd.

Kontroluj mowę ciała:

panuj nad mimiką twarzy i ruchami głowy:

- możesz dyskretnie kiwać głową na znak porozumienia z Komisją, ale nie potrząsaj nią spazmatycznie w zastępstwie artykulacji zdaniowej

- nie wywracaj oczyma, unikaj zbyt ekspresyjnych grymasów

- mimika subtelnie wzmacnia werbalne komunikaty, dyskretny uśmiech lub powaga odzwierciedlają treść i nastrój wystąpienia

nie nadużywaj gestykulacji:

- nie naruszaj sfery intymnej egzaminatorów zamaszystym wymachiwaniem rękoma, nie wykraczaj poza przestrzeń, którą zagospodarowałeś, rozkładając materiały pomocnicze na stole

- dłonie trzymaj splecione przed sobą lub swobodnie rozłożone przy ugiętych łokciach, ewentualnie trzymaj w nich wskaźnik lub ołówek, ale nie obracaj nimi nerwowo

- pytania retoryczne i wnioski zaznaczaj oszczędnym gestem wątpliwości lub eksplikacji poprzez rozłożenie dłoni w nadgarstkach (a nie całych ramion)