Skarga+umierającego,+Dusza+z+ciała+wyleciała

**SKARGA UMIERAJĄCEGO**
Nie mogę się dowiedzieci, Gdzie mam pirwy nocleg mieci, Gdy dusza z ciała wyleci. || Nie usłałem swojej duszy, Już stękam, już mi umrzeci, Dusza nie wie, gdzie się dzieci1. || Com miał w skrzyni i w komorze, To mi wszytko opuścici, Na wieki się nie wrocici. || Bracia mię w rzkomo3 żałują, Ku jimieniu przymierzają, Na mą duszę nic nie dbają. || Ocuci się, długoś spała, Nie masz wierniejszego k sobie, Uczyń dobrze sama w sobie! || Bych ja długo żyw byci miał, Wczora mi tego nie powiedał, Bych ja długo żyw byci miał. || Głupiem robił po ty lata: Ośm miar płotna, sidm stop w grobie, Tom tylo wyrobił sobie. || Swoj żywot rozpustnie chował5: Prze ty dwa bogi przeklęta Nie czciłem żadnego święta. || Ofierym Bogu nie czynił, Ni z pirwiny, ni z nowiny6 Bogum nie dał z siebie winy. || Sobiem był szczodr, Bogu skąpy: Com kiedy Bogu poślubił, Tegom nigdy nie uczynił. || Duszyca się barzo lęka, Bog się z liczby upomina7, Diabeł na grzechy wspomina. || Dusza nie śmie wynić8 szyją; Widzi niebo zatworzone9, Widzi piekło otworzone. || Dusza nie śmie przed sąd jici10; Widzi niebo zatworzone, Widzi piekło otworzone. || Nic droszego na tem świecie, Tanieś się diabłu przedała, Iżeś się w grzeszech kochała. || Gdyś się diabła otrzekała, Jego pychy, jego działa11 - Toś wszytko przestępowała. || Kapłany w swoj dom powiedzi, Płacz za grzechy, przymi świątość, Boże Ciało, święty olej! || Coś urobił12 za duszę daj, S jimienia przyjacioł nabywaj, Coć przyłączą twą duszę w raj. || Odproś, zapłać pieniądz wszelki: Za jeden pieniądz w piekle być - Na wieki stamtąd nie wyniść13. || Toć już trzy złe duchy widzą, Na mię me grzechy wzjawiają15, Mej duszy sidła stawiają. || Nikt za mię nie chce umrzeci, Nikt przyjaciel na tym świecie, Jedno w Bodze16 nadzieję mieci. || Rozprosz diable obstąpienie, Daj duszycy przeżegnanie17, Daj ciału dobre skonanie! || Tyś moj ociec miłosierny, Żal mi tego, iżem cię gniewał, Ale ciem się nie otrzekał. || Moji mili przyjaciele! Dusza jidzie z krawym19 potem; Co mnie dzisia, to wam potem. Amen. ||
 * A || Ach! Moj smętku, ma żałości!
 * B || Byłżem s młodości w rozkoszy,
 * C || Com miał jimienia2 na dworze,
 * D || Dziatki s matką narzekają,
 * E || Eja, eja, dusza moja,
 * F || Fałszywy mi świat powiedał,
 * G || Gdzie ma siła, ma robota,
 * H || Halerzem4 łakomo zbierał,
 * I || Jałmużnym nędznem nie dawał,
 * K || Kaki to moj rozum głupi,
 * L || Leży ciało, barzo stęka,
 * M || Młotem moje pirzsi biją,
 * N || Nie gdzie się przed Bogiem skryci,
 * O || O duszyco, drogi kwiecie,
 * P || Pamiętaj coś na chrzcie ślubowała,
 * Q || Kwap się rychło ku spowiedzi,
 * R || Rolą z domem dziatkam podaj,
 * S || Zbierz gniewliwe i dłużniki,
 * T || Tam sam oczy moje głądzą14,
 * V || Wircę się, wołam pomocy,
 * X || Kryste, przez twe umęczenie,
 * Y || Ja twoj synek marnotrawny,
 * Z || Zażżycie-ż18 mi świeczkę ale,

**DUSZA Z CIAŁA WYLECIAŁA**
Dusza z cieła wylecieła, Na zielone łące20 stałe. Stawszy, silno, barzo rzewno zapłekałe. //K nie przyszedł Święty Piotr a rzeknęcy//21: Czemu, duszo, rzewno płaczesz? //Ona rzekłe//: Nie wola mi rzewno płakać, A ja nie wiem, kam sie podzieć. //Rzekł święty Piotr je//: Podzi, duszo moje miła! Powiedę cie do rejskiego, Do krolestwe niebieskiego. Do ktorego krolestwa dowiedzie nas Ociec Bog, Syn i Duch Święty. Amen.

Objaśnienia 1podziać się; 2mienia, majątku; 3rzekomo; 4pieniądze (halerz - 1/12 grosza praskiego); 5wiódł; 6ani z pierwszych płodów, ani z gruntu wziętego po raz pierwszy w uprawę (nowizna); 7żąda zdania rachunku; 8wyjść; 9zamknięte; 10iść; 11dzieła, spraw; 12zarobił, dorobił się; 13zwrotki oznaczonej literą S brak w przekazie płockim; tu została uzupełniona w oparciu o źródło późniejsze; 14patrzą, spoglądają; 15wyjawiają, obwieszczają; 16w Bogu; 17błogosławieństwo; 18zapalcie; 19z krwawym; 20w tradycji ludowej zielona łąka symbolizowała miejsce pobytu dusz bez pośmiertnego wyroku; 21mówiąc.